Lekcja 5. Okna i drzwi w studiie

Potem, jak w poprzednich artykułach cyklu omówiliśmy pytania wyboru i zmieniania planu studyjnych pomieszczeni, stworzenia izolacyjnych dźwiękowych i akustycznych błon, a także niektóre teoretyczne pytania, w tym artykule, jak i obiecano, rozpatrzymy pytania zagospodarowania wewnętrznych okien i drzwi naszego wirtualnego studia. Ten temat jest ciekawy jeszcze i tym, że zdążyła obrosnąć mnóstwem wątpliwych przedstawień i sztampów. Jakich tylko okien i drzwi nie należy zobaczyć w studiach! Należało widzieć i drzwi z okrętowymi zasuwami, i drzwi półmetrowej grubości, drzwi kosztem do 7 tysięcy dolarów i td. Wrażenie jest takie, że wszystkie swoje techniczne pojęcia i fantazje o tym, co takie jest studio, właściciele tych studiów wcielali właśnie w konstrukcjach drzwi i okien! Co więcej, u wielu gospodarzy studiów konstrukcja wejściowych drzwi jest przedmiotem chluby nawet znaczącym, aniżeli studyjny monitorowy system!

Na samym początku naszego cyklu porozumieliśmy się o to, że będę szły zasadom rozumnego wystarczania i celowości. Coż, będziemy przestrzegały ich i w dalszym ciągu. Samo sobą zrozumiale, że studyjne drzwiowe i okienne systemy muszą zabezpieczać potrzebną (ale nie więcej!) miarę izolacji dźwiękowej między pomieszczeniami studia, a także nie naruszać akustyczne właściwości tych pomieszczeni. Ciężko nie godzić się z tym, że nie ma ani jakiej konieczności domagać się dużych izolacyjnych dźwiękowych właściwości okiennego albo drzwiowego systemu, czym izolacja dźwiękowa ścian, do których te systemy są wmontowane. Na przykład, jeśli przedstawić, że w okiennym albo drzwiowym systemie nam udało się domagać się poziomu izolacji dźwiękowej 70dB, podczas gdy poziom izolacji dźwiękowej ściany składa 50dB, to można śmiało mówić o to, że my… wyrzuciły pieniądze na wiatr.

Przytoczę taki przykład. Pewnego dnia przypadło mi odwiedzić towarzysza, który służył w jednej z wojskowych lotniczych części. Otóż, to wojskowe lotnisko znajdowało się w stepie, prowadziła do jego zwyczajna polna droga, pobrania albo jakiegoś innego ogrodzenia dookoła części nie było, ale… Na podjeździe do części w stepie w poprzek drogi były ustalone bramy, a obok – kontrolno-przejściowy punkt. Dotychczas nie mogę zrozumieć, jakie zadanie mogło stać przed żołnierzami, które dyżurowały tam, przecież po absolutnie równym stepie można było jeździć wzdłuż i w poprzek nawet na samochodzie osobowym, i objeżdżać te bramy razem z kontrolno-przejściowym punktem po jakiejkolwiek trajektoria. Widocznie, że ustawienie bram pośrodku stepu jest z kategorii irracjonalnego. Takim samym irracjonalnym jest ustawienie ciężkich i drogich izolujących dźwięk drzwi, na przykład, w zwyczajnej ścianie z płyt gypsowych.

Razem z tym trzeba mieć na myśli, że jeśli jednak potrzebuje się mieć bardzo wysoką miarę izolacji dźwiękowej w okiennym albo drzwiowym systemie, to znajcie, że taki system może okazać się niewyobrażalnie drogą. W jednej z płci już naprowadzałem przykład, że podobny okienny system ustaliła firma Eastlake Audio w jednym z zachodnich studiów. Dla zabezpieczenia poziomu izolacji dźwiękowej między pomieszczeniami na poziomie 80dB szkła miały grubość 11 centymetrów (!!!) i ważyły pod dwie tony każde. Oczywiście, dla tego było trzeba wzmacnianie karkasu akustycznej błony, znacznie zrosła jej waga i waga wszystkiej «pływającej» konstrukcji, należy poważnie przejrzeć materiały podkładu «pływającej» podłogi i td. Dlatego ogólna waga dwóch «pływających» pomieszczeni studia osiągnął dwóch tysięcy ton (!), a jak podkład pływającej podłogi zdarzyło się zastosować amortywizacyjne sprężyny z elektrowozu. Ciężko wyobrazić, do których kosztów to wylewało się właścicielom tego studia.

Naiwnie przewidywać, że można domagać się takiej miary izolacji (a jest to bardziej 90dB) dźwiękowej, gdy w trzech metrach od siebie będziecie widziały przez okno grającego dobosza, i przy tym jego nie będziecie całkiem słyszały. Cudów nie istnieje, i prawa fizyki nikt nie unieważniał. W takich wypadkach lubię wspominać frazę Dawida Chokinsa, właściciela firmy Eastlake Audio: «Zwykle, gdy mnie proszą zrobić izolację dźwiękową między pomieszczeniami na poziomie 80-85dB, od razu proponuję zbudować te pokoje na różnych ulicach».

Gdzież wyjście? Rozwiązanie tego problemu jest indywidualistyczne w każdym konkretnym wypadku. Jeżeli jest to kwitnące studio i znajduje się ona w prestiżowej budowli w centrum megapolisu, gdzie kwadratowy metr placu kosztuje szaleńczych pieniędzy, to w tym wypadku może być celowym wykorzystanie takich drogich i skomplikowanych okiennych i drzwiowych systemów, że pozwoli nawet wygospodarować na bardzo drogiej dzierżawie. Ale w większości wypadków będzie docelowo mimo wszystko wydać pieniądze na dzierżawę większego placu pod studio, a sale tonową dla zapisu bębnów rozmieścić dalej, na przykład, od kontrolnego pokoju. Zresztą, te pytania zostali rozpatrzone w trzecim artykule naszego cyklu.

Drzwi

Zwykle jak wewnętrzne studyjne i wejściowe drzwi wykorzystują się drzwi na pętlach. Rozsuwane drzwi wykorzystują się o wiele płynnie, i o wypadki ich zażywania porozmawiamy później. Istnieją dwa sposoby zmniejszyć możliwy negatywny wpływ powierzchni drzwi na akustyczne właściwości studyjnych pomieszczeni: po pierwsze, rozmiary drzwiowych płócien podbierają minimalny dostatecznymi dla normalnego funkcjonowania studyjnego kompleksu; po drugie, rozkład drzwi przemyślują w takich miejscach, gdzie ich możliwy wpływ na akustyczne właściwości pomieszczeni będzie zbiorczy do minimum. Krótko rozpatrzymy te pytania.

Z reguły, wysokość drzwiowych płócien w studiach składa dwa metry, a z ich szerokością możliwe są warianty. To dużo w czym określa się specjalizacją studia. Jeśli studio jest orientowana na zapis żywej muzyki, to szerokość wejściowych drzwi powinna być niemniej 85-90 centymetrów, przecież nie wykluczono, że w przyszłości na zapis muzycy będą przynosili instrumenty dosyć dużego rozmiaru, takie jak basetla, harfa, bębny (zwłaszcza 24-ch calowa beczka basowa) i td. Przez takie drzwi można będzie wnieść «na boku» i fortepian. Nie wykluczono, że w przyszłości zaistnieje pokusa nabywać dużą konsolę miksingu. Rozkład drzwi w studiie – zwłaszcza między wejściem do studia i wejściem w dużą salę tonową – planuje się też tak, by ta odległość była minimalną i z najmniejszą ilością skrętów. Jeśli jest to niewielkie studio, orientowane w zasadzie na zapis wokalistów albo na elektronową muzykę, to w całości dostateczną będzie szerokość drzwiowego płótna do 70 centymetrów. Szerokość drzwi w spikerskich albo wokalnych pokojach również może być niewielką – 70 albo nawet 65 centymetrów, ale tylko w tym wypadku, jeżeli nie planujecie w przyszłości zapis tam systemów kombo.

Najbardziej szerokie drzwi, z reguły, planują się między dużą salą tonową i pomieszczeniem z «żywą» akustyką. Szerokość takich drzwi może osiągać 2,5 metrów i bardziej, dlatego w tym wypadku do ustawienia planują się rozsuwane drzwi albo składne drzwi. I sprawa tu nawet nie tylko w tym, że może zaistnieć konieczność, na przykład, przemieszczenia fortepianu między tymi dwoma pomieszczeniami. Za pomocą uchylania takich drzwi inżynier dźwięku może regulować i jakby mieszać akustyczne właściwości (rewerberację) pomieszczenia z «żywą» akustyką do akustycznej neutralności dużej sali tonowej. Z reguły, takie drzwi mają dużą miarę szklenia, co również sprzyja dobremu wizualnemu współdziałaniu między muzykami w różnych pomieszczeniach.

Rozmieszczenie drzwi trzeba planować w takich miejscach konstrukcji pomieszczeni, które są najmniej krytycznymi po możliwym wpływie na akustyczne właściwości pomieszczeni. Tak, w jednej z poprzednich płci już wspominaliśmy o to, że nie trzeba ustalać drzwi w tylnych ścianach kontrolnych pokojów, nie jest pożądane ustawienie drzwi w przedniej połowie bocznych ścian kontrolnych pokojów. Można dodać również, że nie jest pożadane ustawienie drzwi naprzeciw innych odbijających powierzchni (na przykład, okien), zwłaszcza jeśli są ustalone oni w obocznych ścianach.

W konstrukcji drzwiowych systemów można przewidzieć zawrót drzwiowych płócien na 90о w różne strony, a także izolacyjne dźwiękowe przedsionki. Wewnętrzne studyjne drzwi powinny być ciężkimi dla zabezpieczenia dużych akustycznych utrat, posiadać antyrezonansowymi właściwościami, szczelnie siadywać w ramiakach. Naprawdę, istnieją zaledwie dwa czynniki, które zdolne zapewnić izolację dźwiękową po maksimum: to ogromna waga i duża odległość. I to nie odwrócone oświadczenia, przecież izolację dźwiękową między oddzielnymi pomieszczeniami studia można dość prosto usunąć nie przemyślaną konstrukcją drzwi i okien. A propos, we wspomnianym powyżej belgijskim studiie wykorzystywały się drzwi przemysłowego rodzaju z nominalną izolacją dźwiękową na poziomie 55 dB. Oni byli ustalone parami, a w najkrytycznych miejscach – po troje w bloku. Każde drzwi ważyły 300 kg i wieszały się za pomocą pętli na łożyskach kulkowych. Gdy ich zakrywały, oni stwarzali wysiłek na drzwiowej uszczelniacz do 400 kg Wątpliwe czy takie drzwiowe systemy można i trzeba stosować w domowej albo project-studiu, które mogą się znajdować na jednej z kondygnacji gmachu. Jakież będą praktyczne rekomendacje?

W obecnej chwili przemysłem wypuszcza się mnóstwo urozmaiconych drzwi, które można stosować jak wewnętrzne studyjne. Jednak większość takich drzwi mają trzy usterki: po pierwsze, posiadając dosyć dobrymi izolacyjnymi dźwiękowymi właściwościami w większości wypadków oni jednak nie posiadają dostatecznymi antyrezonansowymi właściwościami; po drugie, drzwiowe płótna takich konstrukcji często są gładkimi i odbijającymi dźwięk; i chociaż taka decyzja sprzyja izolacji dźwiękowej, jednak drzwiowe płótna muszą mimo wszystko posiadać pewną miarą wchłaniania dźwięku, byle nie wywierać zauważalnego wpływu na akustyczne właściwości studyjnych pomieszczeni; po trzecie, koszt takich drzwi jest bardzo wysokim ($400 i powyżej). Zwyczajnie, w pewnych wypadkach bez takich drzwi nie obejść się (zwłaszcza jeśli są potrzebne drzwi z szkleniem), ale w większości wypadków możemy zrobić drzwi sobie same. Praktyka pokazuje, że takie drzwi więcej odpowiadają naszym wymaganiom, koszt ich jest znacznie niżej (od $70 do $100 razem z kompletem rączek), a na wyrób i ustawienie takich drzwi dwoje pracowników wydają nie więcej trzy godziny.

Przykład konstrukcji drzwi

Zaczniemy od tego, że przy projektowaniu studia w karkasie akustycznej błony zawczasu trzeba przewidzieć miejsca dla ustawienia drzwi i okien (rysunek 1). Uwzględnia się jak rozmiar drzwiowego płótna albo okiennego otworu, tak i tamte miejsce, które będzie zajęto ich ramiakami. Dopuścimy, że w karkasie akustycznej błony jednego z pomieszczeni jest zostawiony otwór pod urządzenie drzwi rozmiarami 2100×900 mm. Jeśli to jest tak, to w karkasie akustycznej błony jednego z pomieszczeni też powinien być zostawiony taki samy otwór, przy czym rozliczenie konstrukcji karkasów akustycznych błon powinno być takim, byle oba drzwiowe otwóry znajdowały się jeden naprzeciw innego. Wystarczy powiedzieć, że nieprawidłowe rozliczenie obciążenia konstrukcji akustycznej błony i sufitu na «pływającą» podłogę mogą doprowadzić do znacznego osuwisku jednego drzwiowego otworu stosunkowo innego.

Rysunek 1. Otwór pod ustawienie wewnętrznego studyjnego drzwiowego systemu (wariant), dokonany w ceglanej ścianie i akustycznych błonach obu pokojów

Dla wyrobu ramiaku wykorzystuje się drewniana belka 100×50 mm albo 150×50 mm. W takim wypadku ramiak zsuwa się (100-mm gwoździami albo 90-mm wkrętami) z dwóch osełek długością 2000 mm i dwóch osełek długością 900 mm. Potem ramiak ustala się do drzwiowego otworu tak, by po obwodzie ona występowała z karkasa akustycznej błony do środka pomieszczenia na 20-60 mm (ta odległość zależy od grubości dekoracyjnej akustycznej błony i przyszłego designe pomieszczenia). Podczas ustawienia ramiaku trzeba zapewnić go predyspozycję 2-3 stopnia w stronę zamknięcia drzwi, ponieważ dzięki tej niewielkiej «chytrości» drzwi będą dążyły do zamknięcia już nawet pod własną wagą. Potem ramiak przybija się do pionowych bocznych i do górnego osełkom karkasa akustycznej błony 100-mm gwoździami, a także do podłogi.

Rysunek 2. Struktura drzwiowego płótna (wariant)

Wychodząc z rozmiarów drzwiowego otworu i 50-mm grubości osełek ramiaku, rozmiar drzwiowego płótna sporządzi 2000×800 mm. Dla wyrobu drzwiowego płótna jest potrzebne wycinać dwa arkusze 20-mm dykty tych rozmiarów, torować między nimi warstwę ruberoidu i szczelnie ukręcić 35-mm wkrętami z krokiem blisko 15 cm (rysunek 2). Potem otrzymaną «kanapkę» podgania się za pomocą hebla elektrycznego pod rozmiary ramiaku. Po zakończeniu dopasowania drzwiowego płótna wytwarza się ramka z osełek 30×50 mm z takim rozliczeniem, byle odległość między zewnętrznym obwodem ramki i obwodem drzwiowego płótna ze wszystkich stron było blisko 50 mm. Rozmiary takiej ramki w naszym wypadku prawdopodobnie mogą być 1900×700 mm. Za pomocą 70-mm wkrętów ramka przywiązuje się do drzwiowego płótna przez warstwę ruberoidu takich samych rozmiarów. Utworzona ramką pustka wypełnia się jednolitym arkuszem płyty gypsowej (przypuszczalne rozmiary 1840×640 mm), a potem mineralną watą Rockwool gęstością 35 kg/m3. Warstwa mineralnej waty przywiera arkuszem dykty grubością 7-10 mm, która zawczasu jest wycięta i podgoniona pod rozmiary ramki. Na ogół, drzwiowe płótno jest gotówe.

Rysunek 3. Przekrój wewnętrznego studyjnego drzwiowego systemu, przedsionka i ściany między dwoma sąsiednimi pomieszczeniami studia (bez izolacyjnych dźwiękowych błon)

Dla daszku drzwiowego płótna w ramiaku wykorzystują się trzy drzwiowych pętle z łożyskami kulkowymi. Nader koniecznie zrobić niewielki zapas po wysokości (3-4 mm) z rozrachunku na późniejsze osuwisko drzwi podczas eksploatacji. Dalej po wewnętrznym obwodzie ramiaku robi się obramowanie z osełki 30×50 mm z takim rozliczeniem, byle między obramowaniem i drzwiowym płótnem w zakrytym położeniu zostawał luz obok 4-5 mm (miejsce dla gumowego uszczelniaczu). Po tym na drzwiowym płótnie i/albo po obwodzie obramowania wewnątrz ramiaku przykleja się gumowy uszczelniacz. Drzwiowe płótno z obu stron potrzebne okleić dywanikiem albo korkowym sponem (odpowiednio do koncepcji zatwierdzonego designu wnętrza), a ramiak i występujące drewniane detale drzwiowego płótna trzeba polakierować albo zabarwić. Zostało się ustalić napęd do drzwi i przywiązać z obu stron drzwiowego płótna rączki. Drzwi są gotówe.

Tak samo wytwarzają się drzwi i w otworze akustycznej błony sąsiedniego pomieszczenia. Pozostało zrobić drzwiowe przejście (albo przedsionek) między oboma drzwiami (rysunek 3).

Dopuścimy, że odległość między wewnętrznymi obramowaniami ramiaku, do których przyklejają się uszczelniacze, składa 1000 mm. Dla wyrobu drzwiowego przejścia nam trzeba wycinać prążki płyty gypsowej szerokością 497 mm. Wyciętymi prążkami obija się wewnętrzny obwód obu ramiaków (rysunki 4 i 5), przy czym podczas obicia pasma płyty gypsowej ściśle dołączają się do wewnętrznego obramowania ramiaków. Wskutek obicia u nas wyjdzie niewielki przedsionek, który pośrodku ma po obwodzie fugę szerokością 5-6 mm. Obecność tej fugi jest obowiązkową i bardzo ważną, ponieważ ona przeszkadza akustycznemu łączeniu między ramiakami obu drzwi, to znaczy i między akustycznymi błonami obu pomieszczeni. Wspomniana fuga szczelnie zalewa się szlikonem. Potem, jak szlikon wystygnie, zostaje tylko okleić cały przedsionek dywanikiem, i drzwiowe przejście na ogół jest gotówe.

Podczas wyrobu drzwiowego przejścia w zamian pasm płyty gypsowej na podłodze lepiej wykorzystywać pasmo z płyt wiórowych – żeby uniknąć przeciskania (rysunek 4). Jeśli odległość między sąsiednimi ramiakami jest niemałym, to przedsionek wytwarza się nie z płyty gypsowej, a z płyt wiórowych. W pewnych wypadkach może być nie dostatecznym umocnienie pasm płyt wiórowych tylko po obwodzie ramiaków, dlatego krawędzi pasm płyt wiórowych, które znajdują się z wewnętrznej strony przedsionka, utrwalają się za pomocą tworzywa piankowego do podpierających elementów konstrukcji, ścian między oknami, izolacyjnym dźwiękowym albo akustycznym błonom. W niemałych przedsionkach jest potrzebne zawczasu przewidzieć urządzenie kolejnego oświetlenia (kinkiet z żarówką 15-25 W).

Rysunek 4. Struktura przedsionka wewnętrznego studyjnego drzwiowego systemu (dół)

Opisany drzwiowy blok, że składa się z dwóch drzwi i drzwiowego przejścia, zabezpiecza dosyć dobrą izolację dźwiękową aż do niskiej częstości. Należy zaznaczyć: czym więcej będzie odległość między drzwiami (i czym głębiej będzie drzwiowe przejście albo przedsionek), tym do niższej częstości będą efektywnymi izolacyjne dźwiękowe właściwości opisanego drzwiowego bloku. Jeśli przy projektowaniu zapewnić jeszcze i dostateczną nieoboczność drzwi, to będzie przeszkadzało powstaniu rezonansów wewnątrz tego bloku.

Drzwi z szkleniem

W pewnych wypadkach (na przykład, gdy nie ma możliwości ustalić wewnętrzne studyjne okno) należy wykorzystywać drzwi z szkleniem. Najczęściej to zdarza się w małobudżetowych studiach, gdy kontrolny pokój jest dosyć wąskim, i drzwiowy blok między kontrolnym pokojem i salą tonową (z reguły, spikerskim albo wokalnym pokojem) należy rozlokowywać po centrum frontalnej ściany. Jeśli dany kontrolny pokój projektuje się po koncepcji «pokojów bez środowiska», obecność w centrum frontalnej ściany szklanych drzwi, że odbijają dźwięk, praktycznie nie będzie wnosiła przeszkód do umów monitoringu (planuje się, że monitory dalekiego pola są wmontowane równo do frontalnej ściany).

Rysunek 5. Struktura przedsionka wewnętrznego studyjnego drzwiowego systemu (wierzch)

Naturalnie, takie drzwi są dosyć skomplikowanymi w wyrobie, dlatego nam zdarzy się orientować się na to, że jest w budowlanych sklepach. Na co warto zwrócić uwagę przy wyborze? Po pierwsze, warto zwrócić uwagę na drzwi, które mają podwójne albo potrójne szkło szczelinowe; po drugie, lepszym wyborem będą takie drzwi, w których szkło szczelinowe składa się z szkieł różnej grubości; po trzecie, jeśli wykorzystują się drzwi z jednym szkłem, to czym jest więcej grubość szkła – tym lepiej; po czwarte, jeśli wykorzystują się drzwi z jednym szkłem, to przy jednakowej grubości szkła przeważnie wykorzystywać takie drzwi, w których wykorzystuje się szkło-trypleks («czynność» trypleksu czymś przypomina czynność «kanapki» akustycznej blony «czynność» której była opisana w poprzednim artykule). Szkła-trypleks również więcej zadowalają wymaganiom bezpieczeństwa, ponieważ posiadają większą niepodatnością do ciosów. I nawet jeśli takie szkło mimo wszystko raptem roztłukło się (na przykład, od niebacznego ruchu albo przypadkowego ciosu gitarą), to ono nie rozsypie się na ostre odłamki i nie skaleczy tych znajdujących się obok ludzi.

Przy wyrobie bloku z drzwi z szkleniem jest bardzo poważnie uniknąć oboczności ich rozkładu, a także zwiększyć dźwiękochłonne właściwości ostatnich powierzchni wewnątrz przedsionka. Jeśli drzwiowy blok jest ustalony między kontrolnymi i wokalnymi pokojami, domagać się wskazaną nieoboczności należy kosztem niektórego zawrotu drzwi, które są ustalone w akustycznej błonie wokalnego pokoju. To przyniesie nam podwójną korzyść: z jednej strony, będzie sprzyjał zmniejszeniu rezonansowej energii mód w przedsionku drzwiowego bloku; z innej strony, odzwierciedlenie od szkła drzwi dźwięku śpiewającego wokalisty nie będzie trafiać do tyłu w kierunku jego mikrofonu.

Odmianą drzwi z szkleniem są rozsuwane drzwi. Ich drzwiowe płótna mogą albo rozgarniać się w różne strony (na kształt drzwi w przedziale wagonu), albo składać się «harmonią» (na kształt drzwi w trolejbusie albo tramwaju; w tym wypadku drzwiowe płótna są zawarte z kilku sekcji). Zwykle podobne drzwi stosują się w studiach, w których są kilka sal tonowych z różnymi akustycznymi właściwościami. Z reguły – między główną salą tonową i «jaskrawym» pokojem albo pokojem z «żywą» akustyką. Rządziła ustawienia tych drzwi są takie same, jak opisywało się wyższej. Właściwością ich zażywania jest to, że w pewnych wypadkach za pomocą uchylania płócien drzwi można zmieniać właściwości akustyczne tego pomieszczenia, w którym wytwarza się zapis. Innymi słowami, oprócz swoich głównych funkcji podobne drzwi mogą występować w roli niektórego «miksera dawkowania» między akustycznymi właściwościami sąsiednich pomieszczeni. Osobiście mi są znane kilku studiów, w których to przyjęcie inżynierami dźwięku aktywnie wykorzystuje się.

Okienne systemy

Przy omawianiu wewnętrznych studyjnych okiennych systemów najczęściej postanawia pytanie o ilości szkieł wewnątrz ich: dwa, trzy, cztery albo jeszcze więcej? Ale o wszystko po kolei.

Przy projektowaniu okiennych systemów studia i wyznaczeniu ich rozmiarów jest potrzebne uwzględniać dwa głównych wyłączających wzajemnie jeden jednego czynnika: z jednej strony, rozmiary okien powinny być jak najwięcej, byle zabezpieczać dostateczny przegląd; z inną strony, rozmiary okien powinny być jak najmniej, byle sprowadzić do minimum nie pożądany wpływ na akustyczne właściwości pomieszczeni i na poziom izolacji dźwiękowej między nimi. Oczywiście, można domagać się wysokiego poziomu izolacji dźwiękowej i w okiennych systemach dużych rozmiarów; w tym wypadku trzeba będzie stosować grube i bardzo drogie szkła. Ale można domagać się i nie mniej efektywnego wyniku przez zmniejszenie rozmiarów okna. Prawda, jak i w wielu podobnych wypadkach, znajduje się pośrodku.

Jeśli przy wyznaczeniu miejsca rozmieszczenia drzwi mamy pewną miarę wolności, (czyli możemy rozmieszczać drzwi w najmniej krytycznych miejscach z punktu widzenia działania na akustyczne właściwości pomieszczenia), to przy projektowaniu rozmieszczenia okien takiej wolności nie mamy, ponieważ okna powinny być rozmieszczone przede wszystkim w miejscach, że zabezpieczają dobry wizualny kontakt między ludzi w różnych pomieszczeniach studia. Przy projektowaniu studia okienne otwory robią się dostatecznymi po to, żeby zabezpieczać potrzebny kąt przeglądu między sąsiednimi pomieszczeniami, ale nie więcej. Minimalny możliwe rozmiary okiennych systemów i miejsca ich ustawienia określają się na zasadzie dokładnie sprawdzonych wektorów przeglądu. To zadanie znacznie ułatwia się przy komputerowym trójwymiarowym modelarstwie (na przykład, w programie ArchiCAD). Z reguły, jeśli wysokość okiennego otworu składa 80 centymetrów, to tego całkiem dosyć dla możliwego do przyjęcia pionowego przeglądu; odległość między podłogą i dolnym brzegiem okna zwykle składa 95-100 centymetrów.

Zewnętrzne szkła w okiennych systemach ustalają się pod predyspozycją tak, by oni odbijały dźwięk, który przychodzi do nich, w stronę dźwiękochłonnego sufitu. Przyjęto uważać, że czym więcej taka predyspozycja – tym lepiej. Ale starać się zwłaszcza nie trzeba. Na przykład, przy dużej predyspozycji szkła może okazać się, że światło od sufitowych kinkietów odbija się do oczu inżynierowi dźwięku (okna dają odblaski), że naprowadza do irytowania i szybkiego męczenia się. Oprócz tego, mocno pochylone szkła szybciej przypadają kurzem. Wystarczająco powiedzieć, że w praktyce predyspozycja szkieł składa od 8 do 15 stopniów.

Przy urządzeniu okiennego systemu zwykle wykorzystują się dwa okna, które są zmontowane w akustycznych błonach sąsiednich pomieszczeni i są zjednoczone tunelowym przejściem na kształt takiego, który rozpatrywaliśmy w wypadku z drzwi (rysunek 6). W tym wypadku jest brane pod uwagę dwukrotne szklenie. Jeśli między pomieszczeniami jest przewidziana ceglana ściana między oknami albo izolacyjne dźwiękowe błony, to w nich również można zmontować okno, a niekiedy nawet dwa lub trzy. W wyniku tego okienny system może mieć trój- albo nawet poczwórne szklenie. To może okazać się pożytecznym dla obniżki przekazania dźwięku przy przejściu od jednego wyglądu konstrukcji ścian do innego i, w szczególności, po to, żeby dźwięk nie mógł przedrzeć się do ceglanej ściany między oknami albo betonowej ściany, która znajduje się wewnątrz konstrukcji. Jednak poczwórne szklenie nie we wszystkich wypadkach może okazać się efektywnym, aniżeli dwukrotne. Zwyczajnie, na wysokiej i średniej częstości poczwórne szklenie lepiej w planie izolacji dźwiękowej, ale ono mocno przegrywa na niskiej częstości, ponieważ odległość między szkłami jest krytyczną dla izolacji niskiej częstości, ponieważ tu większa odległość między szkłami może okazać się efektywną, aniżeli wielokrotne szklenie. Na przykład, jeśli odległość między akustycznymi błonami sąsiednich pomieszczeni składa 60 centymetrów, to w pewnych wypadkach efektywnym będzie ustawienie dwóch okien z szkłami 10 mm i 12 mm na odległości 60 cm jedno od jednego, czym ustawienie czterech szkieł tejże grubości z rozbiciem tunelowego przejścia na sekcji głębokością w przybliżeniu 15, 20 i 25 cm. W pytaniu wyboru ilości szkieł dla okiennego systemu nie ma absolutnych i uniwersalnych reguł, decyzję w każdym wypadku podejmuje się indywidualistycznie, i zależy ono od konstrukcji ścian, kątów predyspozycji szkieł, a główne – od rodzaju działalności studia. Na przykład, jeśli my weźmiemy studio, które jest przeznaczone dla zapisu wokalistyki i dubbingu filmów, to w tym wypadku między kontrolnymi i wokalnymi pokojami chyba nie potrzebuje się jakaś poważna izolacja dźwiękowa niskiej częstości, dlatego w tym wypadku przewagę, być może, lepiej oddać szkleniu z czterech warstw. Jednak jeśli studio zajmuje się głównie zapisem zespołów rockowych i/albo zapisem tanecznej muzyki z przewagą niskiej częstości, to w tym wypadku może lepiej podejść wariant podwójnego szklenia z dużą odległością między szkłami. Innymi słowami, każdy wypadek żąda indywidualistycznego podejścia.

Przykład konstrukcji okiennego systemu

Jak w wypadku z ustawieniem drzwi, przy projektowaniu studia w karkasach akustycznych błon i ścianach między oknami zawczasu planują się otwory dla okien. Dopuścimy, że w karkasie akustycznej błony jednego z pomieszczeni jest zostawiony otwór pod urządzenie okiennego systemu rozmiarami 1500 (szerokość) x 900 (wysokość) mm. Jeśli to tak, to w karkasie akustycznej błony sąsiedniego pomieszczenia też powinien być zostawiony taki samy otwór, przy czym znajdować się oni powinni jeden naprzeciw innego. Trzeba uwzględniać osuwisko pływającej podłogi pod obciążeniem w obu pomieszczeniach.

Rysunek 6. Przekrój okiennego systemu (wewnętrzne studyjne i zewnętrzne okna) (wariant)

Dla wyrobu ramy okna wykorzystuje się drewniana belka 150×50 mm. Rama zsuwa się 100-mm gwoździami albo 90-mm шурупами z dwóch osełek długością 1500 mm i dwóch osełek długością 800 mm. W pewnych wypadkach bocznym ściankom ramy dodaje się niektóre odchylenie dla zabezpieczenia większej predyspozycji ustalanego do jej szkła. Po tym rama ustala się do otworu tak, by po obwodzie ona występowała z karkasa akustycznej błony do środka pomieszczenia na 20-100 mm (odległość zależy od grubości dekoracyjnej akustycznej błony i przyszłego designu pomieszczenia), i przybija się do pionowych bocznych, a także górnemu i dolnemu osełkom karkasa akustycznej błony 100-mm gwoździami.

Tak samo wytwarza się okienna rama w otworze akustycznej błony sąsiedniego pomieszczenia. W pewnych wypadkach, gdy jest potrzebny duży przegląd z pomieszczenia A do pomieszczenia B, rama w pomieszczeniu B może być kilka szerzej.

Po ustawieniu ram w otworach trzeba zrobić wpusty pod szkła. Dla tego wykorzystują się listwy w przecięciu w przybliżeniu 20×20 mm, które po dopasowaniu wewnątrz ram szczelnie przywiązują się do nich 55-mm wkrętami (z krokiem blisko 150 mm). Listwy wytwarzają się w podwójnej ilości, ponieważ ich drugi komplet będzie wykorzystany po ustawieniu szkla dla jego przycisku.

Po zakończeniu ustawienia wpust dla szkieł między okiennymi ramami robi się z płyt gypsowych tunelowe przejście (przedsionek) na kształt tego, że wytwarzał się między dwoma drzwiowymi ramiakami. Po tym przejście okleja się dywanikiem.

Wychodząc z rozmiarów otworów i 50-milimetrowej grubości osełek ram, przybliżony rozmiar szkieł sporządzi 1400×800 mm. Ale ponieważ szkła będą ustalały się do ram z niektórym predyspozycją, ich szerokość powinna być trochę więcej, aniżeli 800 mm. Przy rozliczeniach trzeba uwzględnić również i grubość szkieł.

Przed ustawieniem szkieł trzeba nanieść na wpusty równomierną warstwę szlikonu, a same szkła – rzetelnie przetrzeć. Po ustawieniu szkła równomiernie przywierają ze wszystkich stron i przymocowują się po obwodzie przyciskanymi listwami.

Opisany okienny blok zabezpiecza dosyć dobrą izolację dźwiękową. Trzeba jeszcze raz pryzpomnieć: czym więcej będzie odległość między szkłami (i czym głębiej będzie tunelowe przejście albo przedsionek), tym do niższej częstości będą efektywnymi izolacyjne dźwiękowe właściwości opisanego okiennego bloku.

Wniosek

W tym artykule rozpatrzyliśmy tylko główne zasady, które trzeba uwzględniać przy projektowaniu i wyrobie okiennych i drzwiowych wewnętrznych studyjnych systemów. Zależnie od całoksztaltu okoliczności wariantów takich systemów może być duża ilość, dlatego doprowadzone powyżej opisy nie trzeba rozpatrywać jak dogmat albo jak uniwersalne decyzji. Cel tej i poprzednich płci – nie nadanie jakichkolwiek dokładnych kreśleń, a opowieść o główne problemy przy projektowaniu studiów i możliwych drogach ich decyzji. Tu nie ma i nie może być szablonów. Rozwiązanie po jakimkolwiek elemencie studia – bądź to izolacyjna dźwiękowa albo akustyczna błona, konfiguracja pomieszczenia, okienny system i td. – przyjmuje się na podstawie rozliczeń i rozpatrzeniu wszystkich problemów w kompleksie. Akurat takie podejście pozwala domagać się możliwych do przyjęcia wyników przy efektywnym załączniku środków. Ta myśl już nieraz brzmiała i w tym artykule, i w poprzednich.

Jednak my – «jesteśmy najchytrzejsze». W ciągu ostatniego roku otrzymałem dużo listów po śladom publikacji. I nie w jednym z nich nie czepiały się jakiekolwiek problematyczne pytania! Autorów listów więcej interesowało, gdzie kupić sklejające szpachlowanie «jedną albo dwie płyty gypsowe kleić» i td. To mówi o to, że większość czytaczy «studyjna filozofia» całkiem nie interesuje, a doprowadzone kreślenia mechanicznie wykorzystują się dla wyrobu elementów swoich studiów, chociaż w większości wypadków oni mogą tam całkiem nie pasować! Coż, rozumiejąc, że podobne «wykorzystanie» informacji z tych płci może przynieść więcej krzywdę niż korzyści, w swoich następnych artykułach będę wymuszony zrezygnować od publikacji jakichkolwiek kreśleń.

Oto co pisze z tego powodu Ph. Newell: «Eklektyczny wariant projektowania na zasadzie «z borowi po choinie», który sprowadza się do tego, że «chcę mieć monitorowe systemy z studia A, tylną ścianę z studia B, pokrycie przedniej ściany z studia C, wnętrze studia D, i t p. – nie ma szans na istnienie. Gdyby z takim podejściem stwarzały, na przykład, wyścigowych koni, to, szybciej za wszystko, wyszedł by wielbłąd. Dlatego samym odpowiednim trzeba uważać kompleksowe podejście. Pokrycie przedniej ściany z studia C może być absolutnie nie zgodnym z designe tylnej ścianki studia B i tak dalej .»1

Dla wizualizacji i stworzenia rysunków wykorzystywał się program ArchiCAD 8.0

Ph.Newell «Project-studia: malutkie studia dla dużych zapisów», rozdział 9, st.145. – Moskwa, wydawnictwo «Шоу-Мастер», 2002.

Tłumaczenie z rosyjskiego – Andrzey Baszmakow

«Install Pro», №27 (3-2004)

Popularity: 64% [?]

Share this Page:
Digg Google Bookmarks reddit Mixx StumbleUpon Technorati Yahoo! Buzz DesignFloat Delicious BlinkList Furl

Comments are closed.